Snapchat snapstreak emojisi ve iş kazası panolarının motivasyonu

Hiç kalabalık bir çalışan topluluğu olan ve güvenlik riski büyük bir fabrikayı ziyaret ettiniz mi? Kafeterya ya da ortak alanlarında mutlaka bir ‘iş Kazası Panosu’ bulunur. Hatta bu panolar son dönemde dijital otomatik artması için rekor gün gibi eklemelerle daha da yaygınlaşmıştır. Böyle bir yerde hissiyatınız firmanın iş sağlığı ve güvenliğine önem verdiğini göstergesidir. Ayrıca hedef çalışanın da davranışlarına bu şekilde dikkat etmesi anlamında bir nasihattır.

Harvard Universitesi’nden akademisyen Emily Weinstein sosyal medyanın gençler üzerindeki kötü etkilerini araştıran yeni bir araştırma yayınlamış. (Bu tarz mekanik seviyesinde Türkiye’de yapılan araştırma yapanlar varsa bana ulaşırsa sevinirim) Emily özellikle Snapchat adı sosyal medyanın ‘Snapstreak’ özelliğinin gençlerde olumludan çok bir ‘kaçınma’ duygusuyla kullanıldığını, kullanmazsa kaybettikleri hislerin çok güçlü olduğunu rapora yazmış.

Silikon Vadisi ‘nde etik üzerine paylaşımlar yapan Tristan Harris son verdiği röportajda buna dikkat çekiyor. Snapchat’in 1000den fazla mühendisinin ortalama her ay yeni biz özellikle gençleri daha çok uygulamaya ‘bağlı’ hale getirmeye çalıştığını ancak bunun bazen ‘bağımlılık’ haline gelebildiğiniz söylüyor. Röportajı izlemek için :

http://bigthink.com/videos/tristan-harris-social-medias-dark-side-how-connectivity-uprooted-our-self-worth

29 Mart 2016’da daha önce hiç bir sosyal medyada olmayan ‘Story’ özelliğini bulan Snapchat aslında kullanıcılarında video izleme alışkanlığını tıklama ve sürükleme gibi görece daha zor bir hareketten sadece dokunmak gibi saha basit bir kurguda geçmenizi sağlamıştı. ‘Story’ özelliği sayesinde video izleme adedi ve süreleri inanılmaz artmıştı. Facebook,Instagram ve daha birçok sosyal medya da aynı isimle bu özelliği kullanmaya başladılar. Şimdi Snapchat son özelliklerinden biri ‘Snap Streak’.

Öncelikle Snapchat ’emoji’ denilen küçük ikonlarla iki kullanıcının birbirleriyle iletişimlerini görselleştiriyor. Eğer bir aydır birbirinize en çok Snap gönderen karşılıklı olarak ikii kişiyseniz sarı,pembe,kırmızı kalpler çıkmaya başlıyor. Ancak siz en çok bir kişiye snap atıyor ama o başkasına daha çok atıyorsa onun da emojisi ayrı. Ortak arkadaş sayılarınız çoksa güneş gözlüğü, yaşgünü yakınsa pasta gibi eğlenceli sayılabilecek emojiler de mevcut.


Ancak burada asıl genel emoji ailesinde “fire- ateş” olarak bilinen emojinin Snapchatteki ifadesi birbirinize 1 günde en az 1 snap attığınız gün adedini göstermesi. Ne kadar gündür hiç sekmeden birbirinize snap atmışsınız görebiliyorsunuz. Masumhane görünen bir mekanik değilmi?

Ancak zamanla bu rakamlar olunca işin içince aynı takipçi sayısı,beğeni sayısı, arkadaş sayısı gibi ne kadar çoksa o kadar değerlidirden yola çıkan alt beyinimiz sayesinde buradaki rakamları yüksek olan iki kişi çok daha iyi arkadaş olduklarını ispatladıklarını düşünmeye başlamışlar. Bu ‘streak’ bozmamak için olur da çekmeyen bir kamp yerine gider, uzun bir uçak yolculuğuna çıkarken birbirlerine şifrelerini bile vermeye başlamışlar. Burada tabiki Snapchat’te streak bozulmaya saatler hala ateş ikonunun yanında çıkardığı kum saati benzeri ‘snap atmayı tetikleyici’görsel ve kişilerin adına özel email,tweetler de önemli bir hatırlatma ile hook-kanca modeli.

Snapchat’in ‘gururla’ yayınladığı raporlarda kullanıcıların yarısından çoğunun bu mekaniği ölçümlediği ve %6,5 gibi ciddi bir kullanıcı sayısının 400 günden fazla streak’ini korumaya çalıştığını görüyoruz. Aman allah korusun 500 günlük yani 2senelik en çok hoşlandığınız kız arkadaşınızla olan streak’inizin bozulduğunu düşünsenize,hele bir de o başka bir çocukla streak’lerini yüzleri geçirmeye ve sizin snaplerinize cevap vermezse? 🙂

Evet şakası bir yana burada ciddi bir psikolojik tasarımdan ve bunlardan korunacak teknolojik çözümlerin ne kadar ihtiyaç olduğunu belirtmek isterim. Bu yüzden Tristan Harris ve Time Well Spent‘i takip edebilirsiniz. Kendisinin kar amacı gütmeyen girişimini anlattığı videosunu TEDxreset konuşmamda kendisinden izin alıp Türkçe altyazıyla paylaşmıştım.

Kişisel yorumum olarakta aslında ‘Streak’ mekaniğini oyun sektörü – özellikle Gameloft oyunlarında günlük giriş hedefleriniz vardır girdikçe hem ekstra ödül alırsınız hem de arşivde bunu tutar ne kadar sürekli-streak girerseniz ödül de o kadar değerlenir – uzun zamandır ve çok daha derin kulanıyor. Sosyal medya eminim insan piskolojisini yaş,cinsiyet kırılımı ve kültürel detaylarına kadar çok çok iyi çözmüş olan dijital oyun sektöründen daha çok esinlenecektir. 10 yıldan fazla oyun sektöründe oyun tasarlamış şuanda dünyanın en önemli oyunlaştırma uzmanlarından sayılan Yukai Chou Octalysis adlı modelinde bu tarz 150’den fazla mekanik mevcut. Modelde insanı harekete geçiren 8 ana duygudan bahsediliyor. Modelin üst kısmı gelişme,öğrenme,başarı gibi pozitif duygulara referansken alt kısmı da kaçınma, azlık,öngörememezlik gibi üst başlıklara sahip. Otobüs durağında 20 dakika bekleyip duraktan her an otobüs gelir diye ayrılamazsınız ya onun bile adı bu frameworkte mevcut cünkü oyunlar bunu size yaşatıyor. Daha güçlü bir kılıç için 3 gün kılıcınızı yontmanız gerekiyora sizi inandırıp sonra sadece 0.99 cente o kılıcı size satıyor. İşte bu duygular kaçınma,azlık ve öngörememezlik Yukai göre insanoğlunu harekete geçiren en önemli 3 kötü duygular.

Evet bugün aslında size sadece bir ateş görseli ve bir numara ama insan psikolojisini aynı ‘şu kadar gündür kaza olmuyor’ diye yüzyıldır asılan panoların altındaki ‘zincir bozmama’ motivasyonunu tetikleyen bir ‘hook-kanca’ modeli olduğunu anlatmak istedim. Hayatta Snapchat yerine daha güzel şeylerde bol ‘streak’leriniz olması dileğiyle..

Teşekkürler

Altuğ

ercanaltug@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *