Oyunlaştırmanın Arkasındaki SİNİRBİLİM

Oyunlaştırma, gerçek hayattaki motivasyonel problemleri oyun tasarım teknikleri kullanarak katılımcılarda uzun vadeli davranış değişikliği hedefleyerek çözen bir yaklaşımdır. Bu tanımdan yola çıkarak oyunlaştırmanın arkasında sinirbilimine baktığımızda vücudumuzda davranışlarımızı yönlendirmeye çalışan dört kimyasalın olduğunu görürüz. Oyunlaştırmanın bu kadar iyi çalışmasının nedeni bu kimyasalların rolünden kaynaklanmaktadır. 

Simon Sinek bu kimyasalları; vücuttaki  dört “mutlu” kimyasal olarak tanıtıyor:

  • Endorfin: Ağrıyı maskeleyen kimyasal
  • Dopamin: Kimyasala ulaşma hedefi
  • Serotonin: Liderlik kimyasalı
  • Oksitosin: Aşkın kimyasalı

Ardından davranışlarımızı yönlendirmeye çalışan bu kimyasalları iki sınıfa ayırıyor.

  • “Bencil” kimyasallar: Endorfinler ve Dopamin. İşleri halletmemize yardımcı olmak için çalışır.
  • “Özverili” kimyasallar: Serotonin ve Oksitosin. Sosyal bağlarımızı güçlendirmeye yardımcı olmak, bağlantı ve işbirliğini teşvik etmek için çalışır.

Oyunlaştırmada  bu kimyasallar nasıl çalışıyor, yakından inceleyelim.

Dopamin

Bir hedefe ulaştığınızda hissettiğiniz güçlü duyguyu hatırlıyor musunuz? 

Önemli bir sınavı geçmek, zorlu sözleşmeye imza atmak veya bir oyunda zor bir seviyeyi geçmek anlamına gelebilir. bu zorlukları başararak vücudunuzdan bir memnuniyet akışı geçer ve sizi enerji ve mutlulukla doldurur. Bundan sorumlu kimyasalımız Dopamindir. Beynin ödül merkezinden salınır. Bir eylemi veya belirli bir davranışı tekrar etmemize ve sonuç olarak onu davranışımızın bir parçası olarak edinmemize neden olan zevk hissinden sorumludur.

Beyin hem meydan okuma hem de başarı karşısında dopamin salgıladığı için oyunlar gerçek dopamin döngüleridir. Oyun oynamanın bu kadar çekici olmasının nedeni budur.

Oyunlaştırma ile Dopamin Arttırılıyor

Oyunlaştırmayı kullandığınızda, başarılması kolay, net ve gerçekçi hedefler belirlersiniz. Bunu başardığınızda, vücudunuz sizi daha iyi ve daha motive hissetmenizi sağlayan dopamin ile ödüllendirir.

Oyunlaştırma açısından 3 temel etkiden söz edebiliriz. 

  1. Motivasyon: Bilinçli veya bilinçsiz olarak bizi yeni hedefler aramaya iten enerji. Ayrılmış dopamin motivasyonu artırır, bu nedenle kullanıcıyı görevini tamamlamaya teşvik eder.
  2. Tekrar: Beyin, tekrarlayan deneyimler yerine yeni deneyimlerle karşı karşıya kaldığında daha fazla dopamin salgılar, bu nedenle profesyonel görevleri yeni hedeflerle ilişkilendirmek onları yeniler ve onları daha değerli ve çekici kılar.
  3. Öğrenme: Bir davranışın uygulama yoluyla edinilmesinin, bilinçli veya bilinçsiz olarak ödüllerle bir ilgisi vardır. Gereksiz bir şekilde bir eylemi gerçekleştirdikten sonra dopaminin serbest bırakılması, beyni onu pozitif olarak dahil etmeye teşvik eder. Oyunlaştırma, beynin istenen davranışları hoş bir şekilde birleştirmesini sağlar.

Yeni deneyimler dopamini tetikler. Bu nedenle, keşfetmeye ve keşfetmeye izin veren sistemler oluşturmak dopamin seviyelerini artırır. 

Bu sistem tam özgür ruh oyuncu tipleri için bir zevktir! 

Oksitosin

Oksitosinin, sosyal varlıklar olmamızı sağlayan nörokimyasaldır. Serbest bırakıldığında başkalarına yakın ve bağlı hissetmemize yardımcı olan empati kurmamızı sağlar. Paul J. Zak’ın Twitter gibi sosyal ağları kullanmanın aşık olmaya benzer bir tepki yaratabileceğini öne sürmesiyle, araştırmalar bunun uzaktan bile gerçekleşebileceğini göstermiştir. Oksitosinin ayrıca gruplarda güveni, bireylerde fedakarlığı, uyarılmayı, bağlanmayı ve çok daha fazlasını arttırdığı gösterilmiştir.

Ancak, bunun ters yanı da vardır. Sosyal bağa girmeye teşvik etmek, sosyal durumlarda duyguları ve tepkileri güçlendirmek her zaman olumlu olmayabilir. Gerçekte, duruma bağlı olarak öfke ve hoşlanmama duygularının güçlenmesine yol açabilir.

Oyunlaştırma ile Oksitosin Artışı

İlginç bir şekilde, güçlü bir anlatıya girdiğimizde oksitosin salgılanır. Bu artış hikayedeki durumlara karşı empati hissettiğimizde orada olma hissini açıklar.

Oyunlaştırılmış bir içerikte sosyal unsurların kullanımı kullanıcıların oksitosin miktarının artmasını sağlayabilir. Sosyal ağlarda sohbet etmek veya forumlarda ortak ilgi alanlarını paylaşmak, kişilerin daha yakın bir bağ hissetmelerini sağlamaya yardımcı olur. Yukarıda bahsedildiği gibi, Twitter gibi şeyleri kullanmak, aşık olmak kadar güçlü bağlar ve duygular yaratabilir. 

Sosyalleştirici tipler buna bayılacak.

Fedakarlığa izin veren bir sistem oluşturup, başkalarına özverili bir şekilde yardım etmek, bağların oluşmasına yardımcı olabilir ve oksitosini serbest bırakır – hayırsever tip bunun için yaşar!

Serotonin

İyi bir ruh halindeyseniz, teşekkür etmeniz gereken serotonin var. Ve eğer kötü bir ruh halindeyseniz, suçlayacak serotonininiz var. Bu bir regülatör. Kişiler, önemli olduğunu ve gurur duyduğunu hissettiğinde tetiklenir. Bu, bize teşekkür edildiğinde veya gerçek çaba gerektiren bir şeyi başardığımızda olabilir. Tam tersi insanlar, takdir edilmediklerini veya değersiz olduklarını hissettiklerinde, düşük serotonin seviyelerine sahip olacaklardır.

Oyunlaştırma ile Artan Serotonin Seviyeleri

Oyunlaştırılmış içerikte serotonin için yer alması gereken ilk şey başarıların kaydededilmesidir. Yeni Rozetlere veya kupalara sahip olmak, liderlik tablosunda puanları görmek gibi şeyler kişide gurur duygusu yaratacaktır . Bu duyguyla serotonin salgılanır ve serotonin salgılandıkça kişiler öğrenirken insanları mutlu eder. Ayrıca, kullanıcılara birbirlerine teşekkür etme olanağı vererek (beğen düğmesi, yıldız verme, oylama, sanal hediyeler vb.) övgü sistemi kurabilirsiniz.

Böylece hem serotonin hem de oksitosin salınımı tetiklenir ve hayırsever oyuncu tipleri için paha biçilmez olur!

Endorfin

Endorfinler, “dövüş ya da kaç” tepkisi ile ilişkilerini açıklayan ağrı veya rahatsızlığı maskelemekten sorumludur. Mutluluğu tasarlamaya gelince, endorfinler “güçlenmemize” yardımcı olur. Zevk duygularını arttırırlar ve bir görevi tamamladığımızda veya bir hedefe ulaştığımızda tetiklenir. Oyunlardaki zorlukların üstesinden gelmek, endorfin salınımını teşvik ederek oyunculara kendilerini daha iyi hissettirebilir ve bir başarı hissi verebilir.

Oyunlaştırma ile Endorfin Düzeyinde Artış

Oyunlaştırma ile endorfin salınımını artırmanın en kolay yolu, kullanıcılarınızın bir şeyler başardıklarını hissedecekleri durumlar yaratmaktır. Düğmelere tıklamak için ödüller vermek yerine, tamamlaması gerçekten beceri ve çaba gerektiren zorluklar yaratmanız gerekir. Hem bu zorluklar hem de zorluk karşısında oluşan heyecan duygusu endorfinin sonucudur.  

Başarılı oyuncu tip ve diğer oyuncu tipleri bunu seveceksiniz!

Sonuç olarak;

Nörokimyasallarını serbest bırakan deneyimler bizi mutlu eder, bu da aynısından daha fazlasını istememize neden olur. Aynı deneyime geri dönme arzusu oluşturur. Nörokimyasalların bu etkilerinden herhangi birini bilmenin amacı, oyunlaştırmanın beyindeki kimyasal düzeyde ruh halini ve davranışı etkilemek için daha iyi kullanılabileceğini anlamaktır. Doğru şekilde yapılırsa çok güçlü ve yanlış uygulanırsa potansiyel olarak zararlı hale getireceği unutulmamalıdır.

Oyuncu Tipleri-Nörokimyasallar

  • Achiever (Ustalık) : Endorfin, Dopamin
  • Socialiser (Relatedness) : Oksitosin, Serotonin
  • Hayırsever (Anlam / Amaç) : Dopamin, Oksitosin, Serotonin
  • Özgür Ruh (Özerklik) : Dopamin
  • Oyuncu (Ödüller) : Dopamin, Endorfin, Serotonin

Yazar Hakkında
Afra ÇALIK / GamFed Türkiye gönüllüsü

Related Post

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.